ថ្ងៃនេះ ក្រុមការងារបច្ចេកទេស សូមធ្វើការចែករំលែកនូវវិធីសាស្ត្រដែលជាមុខងារការពារសុវត្ថិភាពបន្ថែម ចំនួន ៨ របស់ Screen Time ដែលមានស្រាប់លើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ iOS (iPhone, iPad, iPod Touch) ជូនដល់អាណាព្យាបាលដូចខាងក្រោម៖

ជាមួយនឹងការរឹតបន្តឹងខ្លឹមសារ និងឯកជនភាពនៅក្នុង Screen Time អ្នកអាចទប់ស្កាត់ ឬកម្រិតកម្មវិធី និងមុខងារជាក់លាក់ណាមួយ នៅលើឧបករណ៍របស់កូនៗលោកអ្នក។

លោកអ្នកក៏អាចដាក់កម្រិតលើការកំណត់នៅលើ iPhone, iPad ឬ iPod touch របស់កូនៗលោកអ្នកសម្រាប់មាតិកាមិនសមរម្យ ការទិញ ការទាញយក និងភាពឯកជន៕

ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានេះ អ្នកប្រេីប្រាស់បានធ្វើការរាយការណ៍ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុកដេីម្បីជួសជុលកំហុសបច្ចេកទេសនេះ និងសង្ឃឹមថាក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុក នឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះនាពេលឆាប់ៗខាងមុខ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមការងារបច្ចេកទេស សូមផ្តល់នូវដំណោះស្រាយបឋម ដូចខាងក្រោម៖

១. ដំណេីរការកម្មវិធី Messenger ដោយប្រេីប្រាស់គណនី ដែលកំពុងតែគ្រប់គ្រងទំព័រហ្វេសប៊ុកផេករបស់អ្នក ដោយចូលទៅកាន់ Setting

២. ចុចលើ Manage Account ដើម្បី Switch Account

៣. ជ្រើសរើសយកទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក ដែលអ្នកត្រូវការផ្ញើសារជាសម្លេងជាការស្រេច។

ទោះបី ជា យ៉ាងណា យេីង សង្ឃឹម ថា ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុក នឹងដាក់ឲ្យមានការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពកំណែថ្មី (Update) កម្មវិធី Business Suite ដើម្បីជួសជុលលើបញ្ហាខាងលើនេះ៕

១- រដ្ឋធម្មនុញ្ញ
-មាត្រា៤០៖ សេរីភាពក្នុងការដើរឆ្ងាយ ជិត និងតាំងទីលំនៅក្នុងស្ថានភាពស្របច្បាប់ របស់ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានគោរព។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ អាចចេញទៅតាំងទីលំនៅប្រទេសក្រៅ ឬវិលត្រឡប់មកវិញបាន។ ការរក្សាសិទ្ធិមិនឲ្យរំលោភលើលំនៅឋាន និងអាថ៌កំបាំង នៃការឆ្លើយឆ្លងតាមលិខិត តាមសារទូរលេខ ទូរពុម្ព ទូរគមនាគមន៍ និងតាមទូរស័ព្ទ ត្រូវបានធានា។ ការឆែកឆេរលំនៅឋាន សម្ភារ: វត្ថុ និងលើរូបបុគ្គល ត្រូវធ្វើឲ្យស្របនឹងបញ្ញត្តិច្បាប់។

២- ក្រមរដ្ឋប្បវេណី (ឆ្នាំ២០០៧)
-មាត្រា១០៖ អត្ថន័យនៃសិទ្ធិបុគ្គល
សិទ្ធិបុគ្គល សំដៅទៅលើសិទ្ធិដែលមានអត្ថន័យពាក់ព័ន្ធនឹងជីវិត រូបកាយ សុខភាព សេរីភាព នាម កិត្តិយស ភាពឯកជន ឬសិទ្ធិផ្សេងទៀត ដែលជាផលប្រយោជន៍ទាក់ទងនឹងលក្ខណបុគ្គល។
-មាត្រា១១៖ សិទ្ធិទាមទារឲ្យបញ្ឈប់
ប្រសិនបើមានការបារម្ភថា នឹងអាចមានការរំលោភសិទ្ធិបុគ្គលដោយខុសច្បាប់ ឬមានការបារម្ភថា ការរំលោភសិទ្ធិបុគ្គលដែលបានកើតឡើងហើយនោះ នឹងអាចបន្ត ឬនឹងអាចកើតឡើងទៀតដោយខុសច្បាប់ អ្នកដែលមានសិទ្ធិបុគ្គលអាចទាមទារឲ្យបញ្ឈប់នូវការរំលោភនោះបាន។

៣- ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ (ឆ្នាំ២០១០)
-មាត្រា៣០១៖ បទស្តាប់ ឬថតពាក្យសំដីឯកជន
អំពើស្តាប់ ឬថតសំដីដែលនិយាយជាឯកជន ឬជាការសម្ងាត់ ដោយគ្មានការយល់ព្រមពីបុគ្គលដែលមានការពាក់ព័ន្ធ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល លើកលែងតែករណីដែលច្បាប់អនុញ្ញាត។ ត្រូវបានសន្មត់ជាការព្រមព្រៀង ប្រសិនបើបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធនេះ បានទទួលដំណឹងអំពីការស្តាប់ ឬថត ហើយបុគ្គលនោះមិនបានជំទាស់ទេនោះ។

-មាត្រា៣០២៖ បទប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិខាងរូបភាពនៃបុគ្គល
អំពើថតរូបភាពនៃបុគ្គលនៅក្នុងទីកន្លែងឯកជន ដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីបុគ្គលនេះទេ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល លើកលែងតែករណីដែលច្បាប់អនុញ្ញាត។ ត្រូវសន្មត់ជាការព្រមព្រៀង ប្រសិនបើបុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធនេះបានទទួលដំណឹងអំពីការថតហើយបុគ្គលនេះមិនបានជំទាស់ទេនោះ។

-មាត្រា៣១៤៖ បទប៉ះពាល់ដល់អាថ៌កំបាំងខាងវិជ្ជាជីវ:
បុគ្គលដែលកាន់កាប់ព័ត៌មានដែលមានលក្ខណ:អាថ៌កំបាំង ដោយមូលហេតុនៃស្ថានភាព មុខរបរ មុខងារ ឬបេសកកម្មរបស់ខ្លួន ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល ប្រសិនបើបុគ្គលនោះបង្ហាញព័ត៌មាននេះ ដល់បុគ្គលគ្មានសមត្ថកិច្ចដើម្បីដឹងព័ត៌មាននេះ។ មិនមែនជាបទល្មើសទេ ក្នុងករណីដែលច្បាប់អនុញ្ញាត ឬតម្រូវឲ្យបង្ហាញអាថ៌កំបាំង។

-មាត្រា៣១៨៖ បទប៉ះពាល់ដល់ការសម្ងាត់នៃការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ
អំពើប្រព្រឹត្តដោយគំនិតទុច្ចរិត ស្តាប់ ឬធ្វើឲ្យច្របូកច្របល់ការសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (មួយ) ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល។ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដូចគ្នាចំពោះអំពើប្រព្រឹត្តដោយទុច្ចរិត ចាប់ ធ្វើឲ្យច្របូកច្របល់ ឬស្តាប់សារដែលផ្សាយចេញតាមផ្លូវទូរគមនាគមន៍។

-មាត្រា៤២៧៖ បទចូលទៅដល់ ឬស្ថិតនៅនឹងប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តិកម្មស្វ័យប្រវត្តនៃទិន្នន័យ
អំពើចូលទៅដល់ ឬស្ថិតនៅនឹងប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តិកម្មស្វ័យប្រវត្តនៃទិន្នន័យ ដោយទុច្ចរិត ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ១ (មួយ) ខែ ទៅ ១ (ឆ្នាំ) និងពិន័យជាប្រាក់ពី ១០០.០០០ (មួយសែន) រៀល ទៅ ២.០០០.០០០ (ពីរលាន) រៀល។

លេីសពីនេះ នៅមានមាត្រា នៃអនុក្រឹត្យ ប្រកាស ឬសេចក្តីណែនាំ មួយចំនួនផ្សេងទៀត របស់អង្គភាព និងស្ថាប័នជំនាញ ដែលបានចែងគាំពារឯកជនភាព និងទិន្នន័យផងដែរ (ឧទាហរណ៍៖ សេចក្តីព្រាងអនុក្រឹត្យ ស្តីពីការគ្រប់គ្រង ការប្រើប្រាស់ និងការការពារសុវត្ថិភាពទិន្នន័យអត្តសញ្ញាណបុគ្គល ដឹកនាំដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ)៕

ដោយសារមូលហេតុនេះ ឧក្រិដ្ឋជន និងជនខិលខូចមួយចំនួន បានឆ្លៀតឱកាសបង្កើតគណនីបណ្តាញសង្គម (Facebook Telegram ។ល។) ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយលក់ទំនិញ (ទំនិញហូបចុក ផលិតផល មាសពេជ្រ។ល។) ឬការផ្តល់សេវាកម្មផ្សេងៗ (រួមទាំងសេវាកំសាន្ត។ល។) ក្នុងគោលបំណងបោកបញ្ឆោត ទទួលបានប្រាក់កក់ ឬប្រាក់ទិញផលិតផល ឬសេវាពីសំណាក់អតិថិជន។

ក្រុមការងារនាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា សូមធ្វើការក្រើនរំលឹកបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ មេត្តាប្រុងប្រយ័ត្នរាល់ការកម្មង់ទិញទំនិញ ផលិតផល ឬសេវាកម្ម អនឡាញ ដោយអនុវត្តវិធីសាស្ត្រមួយចំនួនកាត់បន្ថយហានិភ័យ ដូចខាងក្រោម៖

– ធ្វើការសិក្សាអំពីគណនី ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក ដោយមើលការបញ្ចេញមតិពីអតិថិជនផ្សេងៗ

– ធ្វើការសិក្សាអំពីប្រភេទទំនិញ ផលិតផល ឬសេវាកម្ម ឱ្យបានច្បាស់មុនបញ្ជាទិញ (កម្មង់)

– ពុំត្រូវធ្វើការកក់ប្រាក់ ឬបញ្ជូនប្រាក់ មុនទទួលបានផលិតផល ឬសេវាកម្ម (ពិសេសកក់ប្រាក់ជូនម្ចាស់គណនី ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក ដែលពុំមានប្រភពច្បាស់លាស់)។ ក្នុងករណីចាំបាច់ដែលត្រូវកក់ប្រាក់មុន សូមធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ឱ្យបានហ្មត់ចត់។

ក្នុងករណីបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជួបករណីឆបោកខាងលើ សូមធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ដល់ក្រុមហ៊ុន Facebook លើអត្ថបទ រូបភាព ឬវីដេអូ ដែលកំពុងផ្សព្វផ្សាយឆបោក និងរាយការណ៍ជូនមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ច៕

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រសិនបើអ្នកមើលអត្ថបទសារក្នុងគ្រុបទាំងនោះ អ្នកនឹងឃើញអំពីភាពជោគជ័យនៃការវិនិយោគរបស់សមាជិកផ្សេងៗ ដូចជាការដាក់ប្រាក់ (Deposit) និងការដកប្រាក់ចំណេញ (Withdraw) ជាដើម។ បើយោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍កន្លងមក មានជនរងគ្រោះជាច្រើនបានធ្លាក់ក្នុងគម្រោងឆបោក និងខាតបង់ប្រាក់ ជាច្រើនករណី។

ដើម្បីការពារពីការចាញ់បោក ខាតបង់ប្រាក់ និងពេលវេលា នាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា សូមណែនាំបងប្អូនពលរដ្ឋទាំងអស់មេត្តាប្រុងប្រយ័ត្ន ធ្វើការពិចារណា និងពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញ ឲ្យបានដិតដល់មុនពេលចំណាយប្រាក់វិនិយោគលើជំនួញដែលបងប្អូនពុំបានយល់ដឹងច្បាស់។

បញ្ជាក់៖ អត្ថបទនេះមានគោលបំណងអប់រំបងប្អូនពលរដ្ឋកុំឲ្យចាញ់ការឆបោកក្រុមជនខិលខូចមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ហើយក្រុមការងារសូមបញ្ជាក់ថាអត្ថន័យខាងលើពុំសំដៅដល់ក្រុមហ៊ុន ឬភ្នាក់ងារស្របច្បាប់មួយចំនួន ដែលកំពុងប្រតិបត្តិវិនិយោគរូបីយប័ណ្ណឌីជីថល ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នោះឡើយ៕

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះផងដែរ ជនខិលខូចមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីទំនាក់ទំនសង្គមនេះ ជាមធ្យោបាយប្រព្រឹត្តអំពេីល្មេីសច្បាប់ បង្កផលប៉ះពាល់ដល់បុគ្គល និងសង្គមជាតិ ក្នុងនោះរួមបញ្ចូលចាប់ពីបទល្មេីសកម្រិតស្រាល រហូតដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរបំផុត គួរឱ្យព្រួយបារម្មណ៍។

ថ្ងៃនេះក្រុមការងារស្រាវជ្រាវនៃនាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា សូមអំពាវនាវដល់សាធារណជនទាំងអស់មេត្តាចូលរួមដើម្បីទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានប្រឌិត ញ៉ុះញ៉ង់ បំពុលសង្គម ក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម Facebook ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រងាយៗ មួយចំនួន ដូចខាងក្រោម៖

១. កុំចុចទទួលយកឬស្នើសុំជាមិត្តភ័ក្តិ (Accept Friend) ក្នុងបណ្តាញសង្គម Facebook ចំពោះរាល់គណនី ដែលលោកអ្នកមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណច្បាស់លាស់ ឬមានការសង្ស័យថាជាគណនីក្លែងក្លាយ។ ប្រសិនបើមានការសង្ស័យថាមានគណនីក្លែងបន្លំ ឬគណនីណាមួយ កំពុងរំខានលោកអ្នក សូមចូលទៅកាន់បញ្ជី Friends របស់លោកអ្នក ដើម្បីធ្វេីការ Unfriend ឬ Block គណនីនោះ។

សូមស្វែងយល់អំពីរបៀប Unfriend និង Block តាមរយៈតំណភ្ជាប់វីដេអូ៖ https://youtu.be/pTWvgZcZyjM

២. កំណត់សិទ្ធិមិនឱ្យអ្នកដទៃ Tag អ្នកចូលក្នុងរូបភាព អត្ថបទ ឬតំណភ្ជាប់ ឬបង្ហោះក្នុងគណនី (Timeline) របស់លោកអ្នកដោយមិនមានការអនុញ្ញាត។

សូមស្វែងយល់អំពីរបៀបកំណត់សិទ្ធិ ការបង្ហោះ (Post) ឬ Tag អ្នកចូលក្នុងរូបភាព អត្ថបទ ឬតំណភ្ជាប់ ឬបង្ហោះក្នុងគណនី (Timeline) តាមរយៈតំណភ្ជាប់វីដេអូ៖ https://www.youtube.com/watch?v=vQn_KCBcEUM

៣. កុំចុច Like, Follow ទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក (Page) ដែលពុំមានប្រភពច្បាស់លាស់ ឬកំពុងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬបំពុលសង្គម។ ប្រសិនលោកអ្នកបាន Like ឬ Follow សូមធ្វេីការចូលរួម Unlike និង Unfollow។

សូមស្វែងយល់អំពីរបៀប Unlike និង Unfollow ទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក (Page) ដែលកំពុងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬបំពុលសង្គម តាមរយៈតំណភ្ជាប់វីដេអូ៖ https://youtu.be/_krwruvTVS8

៤. កុំចែករំលែក (Share) នូវព័ត៌មានណាមួយដែលលោកអ្នកមិនបានអាន និង/ឬពិនិត្យឲ្យច្បាស់លាស់ ឬចំពោះព័ត៌មានណាមួយដែលលោកអ្នកយល់ថាមានភាពមិនសមរម្យ ឬមានលក្ខណៈបំពុលសង្គម។

៥. ចូលរួមធ្វេីសេចក្តីរាយការណ៍ (Report) គណនីក្លែងក្លាយ (Account) ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Post) ទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក (Page) ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបំពុលសង្គម ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន Facebook។

សូមស្វែងយល់អំពីរបៀប ធ្វេីសេចក្តីរាយការណ៍ (Report) គណនីក្លែងក្លាយ (Account) ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Post) ទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក (Page) ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុន Facebook តាមរយៈតំណភ្ជាប់វីដេអូ៖ https://youtu.be/IVvUxAPSMHQ

ជាថ្មីម្តងទៀត យើងខ្ញុំសូមជម្រាបជូនថា មានតែការចូលរួមពីសំណាក់បងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមប៉ុណ្ណោះ ទេីបអាចធានាបាននូវការទប់ស្កាត់សកម្មភាពបំពុលសង្គម និងបទល្មើសទាំងឡាយក្នុងបណ្តាញសង្គម Facebook ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងដើម្បីទទួលបាននូវគុណប្រយោជន៍ពិតប្រាកដពីបច្ចេកវិទ្យា៕

ដើម្បីការពារពីការខលចូលរំខាន ជនរងគ្រោះបានធ្វើការ Block លេខទូរស័ព្ទដែលបានព្យាយាមខលចូលទាំងនោះ ប៉ុន្តែជនល្មើសបានព្យាយាមប្រើប្រាស់លេខថ្មីៗ បម្រើសកម្មភាពល្មើសរបស់ពួកគេ។
ថ្ងៃនេះក្រុមការងារបច្ចេកទេស សូមធ្វើការណែនាំអំពីរបៀបដំឡើងកម្មវិធីជំនួយ ដែលមានសមត្ថភាពកំណត់លេខទូរស័ព្ទសង្ស័យ (Spam) រួចធ្វើការ Block ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

កម្មវិធីឈ្មោះ Hiya: Spam Phone Call Blocker កំពុងតែទទួលបាននូវការពេញនិយមប្រើប្រាស់ ព្រោះបច្ចុប្បន្នកម្មវិធីនេះមានទិន្នន័យលេខទូរស័ព្ទសង្ស័យ (Spam) ប្រមាណ ២៨៧លានលេខទូរស័ព្ទ ដែលអាចជួយអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការ Block លេខសង្ស័យបានច្រើន។ កម្មវិធីឈ្មោះ Hiya អាចដំឡើងលើទូរស័ព្ទដៃ ដែលមានប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ iOS និង Android តាមរបៀបដូចខាងក្រោម៖

១- ទាញយកកម្មវិធី Hiya: Spam Phone Call Blocker ពីកម្មវិធី AppStore ក្នុងទូរស័ព្ទ iOS ឬ Playstore ក្នុងទូរស័ព្ទ Android។ លោកអ្នកក៏អាចទាញយកតាមតំណភ្ជាប់៖
– ទូរស័ព្ទ iOS (https://apple.co/38St8U1)
– ទូរស័ព្ទ Android (https://bit.ly/3bYPupa)

២- បន្ទាប់ពីដំឡើងកម្មវិធី Hiya ក្នុងទូរស័ព្ទរួច សូមលោកអ្នកធ្វើតាមការណែនាំ ខាងក្រោម៖
សម្រាប់ប្រភេទទូរស័ព្ទ iOS៖
– ចូលកម្មវិធី Hiya -> នៅលើផ្ទាំងព័ត៌មាន ចុចលើ “Get Started”
– ចូលទៅកាន់ Settings របស់ទូរស័ព្ទ -> Phone -> Call Blockinng & Identification -> បើកដំណើរការ (Enable) Hiya Blocking ដែលមាន
– ចូលទៅកាន់កម្មវិធី Hiya -> Protect -> បើកដំណើរការ (Enable) “Spam Protection” និង “Block List”
– ក្នុងកម្មវិធី Hiya លោកអ្នកក៏អាចធ្វើការស្វែងរកលេខទូរស័ព្ទសង្ស័យ (Spam) បានផងដែរ
សម្រាប់ប្រភេទទូរស័ព្ទ Android៖
– ចូលកម្មវិធី Hiya -> នៅលើផ្ទាំងព័ត៌មាន ចុចលើ “Get Started”
– អនុញ្ញាតកម្មវិធី Hiya ប្រើប្រាស់ Phone Call (Allow Hiya to make and manage phone calls) -> ចុច Allow
– អនុញ្ញាតកម្មវិធី Hiya ប្រើប្រាស់ Phone Call Logs (Allow Hiya to accesss your phone call logs) -> ចុច Allow
– លើផ្ទាំង Enable Caller ID -> ជ្រើសរើសយក Enable
បញ្ជាក់៖ លោកអ្នកអាចស្វែងយល់បន្ថែមអំពីរៀបប្រើប្រាស់កម្មវិធី Hiya តាមរយៈគេហទំព័រ
– ទូរស័ព្ទ iOS (https://bit.ly/3tyNOZa)
– ទូរស័ព្ទ Android (https://bit.ly/3trsmoW)
(សូមពិចារណា​ និងស្វែងយល់អំពីព័ត៌មានឯកជនរបស់អ្នកមុនពេលផ្តល់សិទ្ធិដល់កម្មវិធីនានា)៕

តាមរយៈទិន្នន័យពីកម្មវិធីរុករកឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាលើអ៊ីនធឺណិត (IoT) បានបង្ហាញថាប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមួយចំនួនធំ កំពុងប្រើប្រាស់គណនី និងលេខសម្ងាត់ដែលពុំបានផ្លាស់ប្តូរបន្ទាប់ពីដំឡើងរួច (Defauលt Login – Username & Password) ដែលជាហេតុបង្ករឲ្យមានហានិភ័យ ដូចខាងក្រោម៖

-ជនខិលខូចអាចធ្វើការចូលមើលរូបភាព ឬវីដេអូ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតិ និងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ឯកជនភាព
-ជនខិលខូចអាចធ្វើការថតរូបភាព ឬវីដេអូ ប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងទុច្ចរិត (ថតរូបអាក្រាតគម្រាមទារប្រាក់ ពិនិត្យទីតាំងមុនប្រព្រឹត្តិបទល្មើសលួច។ល។)
-ឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យាអាចធ្វើការប្រើប្រាស់កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពជនរងគ្រោះ ក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហារ DDOS លើគោលដៅរងគ្រោះផ្សេងៗ។

ដើម្បីការពារហានិភ័យដូចបានរៀបរាប់ជូនខាងលើ សូមបងប្អូនពលរដ្ឋដែលបានដំឡើងប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព មេត្តាធ្វើការផ្លាស់ប្តូរលេខសម្ងាត់ (Username & Password) ដែលពិបាកទាយ និងរក្សាវាឲ្យបានសម្ងាត់តាមការចាំបាច់។ ក្នុងករណីដែលបងប្អូនពុំអាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរលេខសម្ងាត់ (Username & Password) ដោយខ្លួនឯងបាន សូមបងប្អូនទាក់ទងអ្នកបច្ចេកទេស ឬស្នើសុំជាងដំឡើងកាមេរ៉ាផ្លាស់ប្តូរជូនក្នុងអំឡុងពេលកំពុងដំឡើង៕

ដើម្បីជូនជាទស្សនាទានដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្រុមការងារសូមលើយកវិធីសាស្ត្រដែលឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខិលខូច បានប្រើប្រាស់ក្នុងការអូសទាញ ដូចខាងក្រោម៖

– ឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខិលខូច បានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសផ្សេងៗ តួយ៉ាងដូចជា ការជ្រៀតចូលប្រព័ន្ធធនាគាររបស់ជនរងគ្រោះណាមួយដើម្បីលួចផ្ទេរប្រាក់ចេញ, ការជ្រៀតចូលសារអេឡិចត្រូនិកបន្លំផ្ទេរប្រាក់, ការឆបោកប្រាក់ពីនរណាម្នាក់, ការគម្រាមទារប្រាក់ ឬអំពើល្មើសផ្សេងៗ

– បន្ទាប់មកជនល្មើសនឹងធ្វើការទំនាក់ទំនងមកកាន់លោកអ្នក ដោយប្រាប់ថាជួយទទួលប្រាក់ផ្ទេរពីពួកគេដើម្បីផ្តល់ជូនប្រាក់នោះទៅកាន់អ្នកទី៣ ឬក្នុងបំណងផ្សេងៗ ជាថ្នូរនឹងការផ្តល់ជូនអ្នកវិញនូវកម្រៃពីសេវាក្នុងការទទួលនិងដកប្រាក់ទាំងនោះ

– បន្ទាប់ពីអ្នកព្រមព្រៀងរួច ឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខិលខូច នឹងឲ្យអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានគណនីធនាគារ ឬគណនីកម្មវិធីផ្ទេរប្រាក់ (Bank / Payment Account) ដើម្បីផ្ទេរប្រាក់នោះចូលក្នុងគណនីរបស់អ្នក (ករណីមួយចំនួនជនល្មើស និងជនទី៣ដែលជាអ្នកទទួលប្រាក់នោះអាចជាអ្នកស្គាល់គ្នា)

– បន្ទាប់ពីប្រាក់ដែលទទួលបានពីបទល្មើសនោះបានផ្ទេរ ចូលក្នុងគណនីធនាគារ ឬគណនីកម្មវិធីផ្ទេរប្រាក់ (Bank / Payment Account) របស់អ្នកហើយ ឧក្រិដ្ឋជន ឬជនខិលខូច នឹងណែនាំអ្នកឲ្យធ្វើការផ្ទេរប្រាក់នោះបន្តតាមប្រព័ន្ធធនាគារ ឬតាមរយៈ Bitcoin ឬដកប្រាក់ឲ្យប្រគល់ជូនពួកគេផ្ទាល់

ជាលទ្ធផល គឺអ្នកនឹងត្រូវក្លាយខ្លួនជាជនល្មើស ឬជនពាក់ព័ន្ធកណ្តាល (Money Mule) ដែលត្រូវសមត្ថកិច្ចកោះហៅ ឬចាប់ខ្លួនដើម្បីទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្សំគំនិត ឬការចូលរួមក្នុងអំពើល្មើសទាំងនោះ ឬអាចពាក់ព័ន្ធនឹងករណីប្រតិបត្តិការសម្អាតប្រាក់ (Money laundering) ផងដែរ។ បើសិនជាលោកអ្នកជួបប្រទះ នូវករណីដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ ឬមានការសង្ស័យ ត្រូវប្រញាប់រាយការណ៍ជាបន្ទាន់ទៅកាន់ សមត្ថកិច្ចដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។

ថ្ងៃនេះក្រុមការងារសូមលើកយកវិធីសាស្ត្រងាយៗ ដើម្បីធ្វើការចាក់សោរឯកសារ ក្នុងកម្មវិធី Microsoft Office និងកម្មវិធី Acrobat Reader ដូចខាងក្រោម៖

១. វិធីចាក់សោរឯកសារ Microsoft Office
– បើកឯកសារ Word Excel ឬ Powerpoint ក្នុងកម្មវិធី Microsoft Office
– ជ្រើសរើសយក Menu -> Info -> Protect Document -> Encrypt with Password
– បញ្ចូលលេខសម្ងាត់ -> ចុចលើប៊ូតុង OK
– វាយបញ្ចូលលេខសម្ងាត់ដដែលម្តងទៀត -> ចុចលើប៊ូតុង OK
– សូមធ្វើការរក្សាទុកឯកសាររបស់អ្នក (Save)

២. វិធីចាក់សោរឯកសារ Adobe Acrobat (PDF)
– បើកឯកសារ PDF ក្នុងកម្មវិធី Adobe Acrobat
– ជ្រើសរើសយក Tools -> Protect-> Encrypt with Password
– ជ្រើសរើស Yes លើផ្ទាំង Pops up
– ជ្រើសរើស “Require a Password to open the document” និងវាយបញ្ចូលលេខសម្ងាត់ -> ចុចលើប៊ូតុង Apply
– សូមធ្វើការរក្សាទុកឯកសាររបស់អ្នក (Save)

#Office #PDF #Encryption #ITDepartment #MoI