យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី៣ កុម្ភៈនេះ បានឲ្យដឹងថា សមិទ្ធផលផ្លែផ្កាដ៏សំខាន់នេះ ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងដោយ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់លោក ប្រធានាធិបតី MOON Jae-In នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ មកកាន់កម្ពុជា កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ យោងទៅតាមការណែនាំ ពីថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ ការសិក្សារួមគ្នា នៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីនេះ ត្រូវបានប្រកាសចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅទីក្រុងប៊ូសាន នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។

កិច្ចព្រមព្រៀង CKFTA នេះមានគោលបំណងពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រីកការធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្ម ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឲ្យកាន់តែមានភាពទូលំទូលាយ ដោយផ្តល់ប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក សំដៅបង្កើតផលប្រយោជន៍ សេដ្ឋកិច្ច និងសុខមាលភាព ប្រជាជន និងធុរកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ ឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងបន្ថែមទៀត។ លើសពី នេះទៀត ប្រទេសទាំងពីរជឿជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីនេះ អាចជួយស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងពីរ បានឆាប់រហ័ស ក្នុងកំឡុងពេល និងក្រោយពេលដែលមានការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ១៩។

កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសរីទ្វេភាគីនេះ គ្របដណ្តប់លើពាណិជ្ជកម្មទំនិញដែលក្នុងនោះរួមមាន ស្តង់ដារ បទប្បញ្ញត្តិបច្ចេកទេស និងនីតិវិធីវាយតម្លៃអនុលោមភាព វិធានការអនាម័យនិងភូតគាមអនាម័យ និងគ្របដណ្តប់ផងដែរលើឧបាស្រ័យពាណិជ្ជកម្ម វិធានដើមកំណើត នីតិវិធីគយនិងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច តម្លាភាព យន្តការដោះស្រាយវិវាទ អញ្ញត្រកម្ម ការរៀបចំស្ថាប័ន និងអវសាន្តបញ្ញត្តិ ។

កិច្ចព្រមព្រៀង CKFTA នេះនឹងពង្រីកបន្ថែមទៀតលើការធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្មទីផ្សាររវាងប្រទេសទាំង ពីរ លើសពីកិច្ច ព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេដែលមានស្រាប់ ដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី អាស៊ាន -កូរ៉េ (AKFTA) និងកិច្ចព្រមព្រៀងភាព ជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) ដែលទើបតែបានចុះហត្ថលេខានាពេលថ្មីៗនេះ។

កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងលើកកម្ពស់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់សាធារណរដ្ឋកូរ៉េបន្ថែមទៀត លើទំនិញដែលធ្លាប់នាំចេញនាពេលកន្លងមក មាន ដូចជា ផលិតផលសម្លៀកបំពាក់នឹងវាយនភណ្ឌ ស្បែកជើង កាបូប គ្រឿងបន្លាស់ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក កៅស៊ូ និង ផលិតផលកសិកម្ម ជាដើម។ សម្រាប់សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ក៏អាចជួយលើកកម្ពស់ការនាំចេញរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀតមកកាន់ប្រទេស កម្ពុជា រួមមាន ៖ យានយន្ត គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក សម្ភារៈអគ្គិសនី ភេសជ្ជៈ ឱសថ និងផលិតផលផ្លាស្ទិក។ បន្ទាប់ពីការប្រកាសបញ្ចប់ ការចរចាជាផ្លូវការនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ ប្រទេសទាំងពីរនឹងអនុវត្តនីតិវិធី ក្នុងស្រុកសម្រាប់ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីនេះ ដែលគ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅពាក់កណ្តាល ឆ្នាំ២០២១ ខាងមុខនេះ៕

ក្រោមការអញ្ជើញចូលរួមដោយ លោក សុខ ចិន្តាសោភា ប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ថ្នាក់ដឹកនាំនៃក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម សិប្បកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត និងនវានុវត្តន៍ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា សភាពាណិជ្ជកម្មបារាំង មន្ត្រីរាជការ តំណាងក្រុមហ៊ុន អង្គការ សមាគម ផលិតករ សិប្បករ និងអ្នករចនាម៉ូត សរុបប្រមាណ ២០០នាក់។

នាឱកាសនោះ លោកស្រីរដ្ឋលេខាធិការ បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំរបស់ក្រុមហ៊ុន BEYOND RETAIL BUSINESS ក្រោមការគាំទ្ររបស់សភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម បារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា ដែលបានផ្តួចផ្តើមរៀបចំឲ្យមានកម្មវិធីផ្គូរផ្គងពាណិជ្ជកម្ម សម្រាប់ផលិតផលដែលមានដើមកំណើត ផលិតនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប គុណភាពខ្ពស់ ដើម្បីលើកតម្កើនផលិតផលក្នុងស្រុក និងជំរុញការធ្វើពិពិធកម្មលើផលិតផល និងទីផ្សារ។

កម្មវិធីផ្គូរផ្គងពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ផលិតផលសៀមរាប នេះជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណដំណាក់កាលថ្មី របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលវិស័យសាធារណៈ និងឯកជនរួមគ្នារៀបចំយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍន៍វិស័យពាណិជ្ជកម្ម ដោយចាប់ផ្តើមពីការអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផល និងមនុស្ស។ សកម្មភាពនេះ បានជួយនាំផ្លូវផលិតករកម្ពុជាបានស្គាល់ពីទំនោរទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន យល់ពីគុណតម្លៃនៃការច្នៃម៉ូត ការអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផល ដើម្បីទទួលបានតម្លៃបន្ថែមលើកផលិតផល និងសេវា។

ម្យ៉ាងទៀតសកម្មភាពនេះបានដើរស្របគ្នាជាមួយយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍវិស័យពាណិជកម្ម ដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានរៀបចំយុទ្ធនាការទិញផលិតផលខ្មែរ ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេសបានចំនួន ៦រដូវកាលកន្លងមកហើយ និងបានប្រមូលកៀរគរផលិតផលឆ្នើម គុណភាពខ្ពស់ពីគ្រប់បណ្តាញ មកដាក់តាំងបង្ហាញបង្កើតជាឱកាសទីផ្សារ និងជំរុញឲ្យមានការចូលរួមគាំទ្រ និងប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុកឲ្យបានច្រើនជាអតិបរមា។

ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រីរដ្ឋលេខាធិការ បានជម្រាបអង្គពិធីទាំងមូលថា វិស័យពាណិជ្ជកម្ម បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខា ន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ កម្ពុជានៅតែមានឱកាសអាចនាំចេញ ទំនិញ ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ដូច្នេះសហគ្រិនកម្ពុជាត្រូវខិតខំបង្កើត គំនិតច្នៃប្រឌិតអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផលសម្រាប់បំពេញតំរូវការទីផ្សារ។

ក្នុងឱកាសនេះដែរ លោកស្រី តឹករ៉េត កំរង បានអំពាវនាវសុំម្ចាស់ជំនួយ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ទាំងឡាយសូមរៀបចំផែនការជួយពង្រឹងផលិតកម្ម និងការអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផលដោយធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយផលិតករ សិប្បករកម្ពុជានៅមូលដ្ឋាន។

ផលិតផលផលិតនៅសៀមរាប ដែលសំរិតសំរាំងជ្រើសរើសយកមកដាក់តាំងនៅទីនេះគឺជាស្នាដៃរបស់ផលិតករ និងអ្នកច្នៃម៉ូតខ្មែរ និងបរទេស ដែលខិតខំធ្វើការរួមគ្នាបង្កើតគំនិតផលិតទំនិញថ្មី គុណភាពខ្ពស់និងមានការគាំទ្រលើទីផ្សារទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស៕

លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានថ្លែងក្នុងការអញ្ជើញជាអធិបតី ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់ និងបញ្ជាទិញផលិតផលកសិ-ពាណិជ្ជកម្មបន្លែ រវាងផ្សារកសិផល និងចំណីអាហារ (FAM) និងក្រុមហ៊ុន លី លី ហ៊្វូដអ៊ុនដាសទ្រី ខូ អិល ធីឌី (LYLY)នាព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ជំរុញឲ្យភាគីទាំងពីរសហការគ្នា ដើម្បីធ្វើឲ្យដំណើរការនៃការផ្គត់ផ្គង់ និង បញ្ជាទិញផលិតផលកសិពាណិជ្ជបន្លែ រក្សាឲ្យបាននូវនិរន្តរភាព ទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។

លោករដ្ឋមន្រ្តីបន្តថា ភាគីទាំងពីរត្រូវមានការចែករំលែកនូវព័ត៌មានជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក និងសម្របសម្រួលជាមួយភាគី ពាក់ព័ន្ធនានា ដើម្បីធ្វើការដោះស្រាយនូវរាល់បញ្ហានានាដែលអាចកើតមានឡើងក្នុងដំណើរការនៃការ ផ្គត់ផ្គង់ និងបញ្ជាទិញ និងត្រូវពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការពង្រីកបន្ថែមលើមុខទំនិញកសិ-ពាណិជ្ជកម្មដទៃទៀត ព្រមទាំងគាំទ្រ ចំពោះ ផលិតផលដែលមានគុណភាព សុវត្ថិភាព ដែលកសិករផលិតបាន។

លោករដ្ឋមន្ត្រី សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ការសហការគ្នាក្នុងការ ការផ្គត់ផ្គង់ និងបញ្ជាទិញ ផលិតផលកសិ – ពាណិជ្ជកម្ម បន្លែ នឹងបង្កើតឱ្យមានការទុកចិត្តគ្នា ក្នុងការធ្វើឱ្យតម្លៃផលិតផលទាំងនេះនៅក្នុងទីផ្សារ កាន់តែមានភាពរីកចំរើនមួយកម្រិតទៀត។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបន្ថែមថា កន្លងមកទីផ្សារបន្លែក្នុងស្រុកមានតម្រូវការខ្ពស់ក៏ប៉ុន្តែការផ្គត់ផ្គង់ ដែលមានភាពជាក់លាក់ ទាំងបរិមាណ និងគុណភាពនៅមានកម្រិត ខណៈពេលដែល កសិករជួបប្រទះនូវភាព មិនប្រាកដប្រជានៃតម្លៃកសិផលដែលផលិតបាន។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានអនុវត្តគម្រោង ដោយផ្តោតលើផលិតផល សំខាន់ៗ ចំនួន០៥មុខ រួមមាន ស្រូវក្រអូប ដំឡូងមី មាន់ស្រែ បន្លែ និង សូត្របៅ ហើយបាននិងកំពុងអនុវត្តន៍ នៅក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន១៨ ចែកចេញជាបីមណ្ឌលភូមិភាគគឺ មណ្ឌលភូមិភាគនិរតី បណ្ឌលភូមិភាគបូព៌ា និងឦសាន និងមណ្ឌលភូមិភាគពាយ័ព្យ ដែលខេត្តសៀមរាបស្ថិតនៅក្នុងមណ្ឌលភូមិភាគនេះ។

គួរឲ្យដឹងថផងដែរថា ពិធីចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាង ផ្សារកសិផល និងចំណីអាហារ និងក្រុមហ៊ុន លី លី ហ្វីងអ៊ុនដាសទ្រី ខូ អិល ធីរឺ ស្តីពីការផ្គត់ផ្គង់ និងបញ្ជាទិញ ផលិតផល កសិពាណិជ្ជកម្មបន្លែនាពេលនេះគឺជាសមិទ្ធផលមួយទៀតដែលកើតចេញពីការប្រឹងប្រែងរបស់គម្រោង AIMS ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងការ តភ្ជាប់ក្រុមអ្នកផលិត អ្នកប្រមូលទិញ និងរោងចក្រកែច្នៃ ដែលជាកិច្ចការដ៏មានអត្ថប្រយោជន៍រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងការបង្កើនចំណូលជូនដល់ប្រជាជននៅមូលដ្ឋាន៕

ក្នុងពិធីសម្ពោធជាផ្លូវការនូវ គោលនយោបាយជាតិស្តីពីដំ ឡូងមី ២០២០-២០២៥ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ បានថ្លែងថា គោលនយោបាយជាតិស្តីពី ដំឡូងមី ២០២០-២០២៥ ត្រូវបានណែនាំឲ្យបង្កើត ឡើង នៅក្នុងឯកសារគម្រោងកម្មវិធីពិពិធកម្ម និងពង្រីកការនាំចេញពីកម្ពុជាដំណាក់កាលទីពីរ ផ្នែកដំឡូងមី (CEDEP II) និងមានចែងនៅក្នុងផែនការសកម្មភាពយុទ្ធសាស្ត្រសមាហរណកម្មពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ២០១៤-២០១៨។

លោកបញ្ជាក់ថា «គោលនយោបាយជាតិនេះ មានគោលបំណងធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជាក្លាយជាទីតាំងផលិតកែច្នៃ និងជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលដំឡូងមីមួយ ប្រកបដោយភាពជឿទុកចិត្តសម្រាប់ជំរុញការនាំចេញទៅទីផ្សារពិភពលោក និងមានគោលដៅសំខាន់ចំនួន៣ គឺ ,ទី១-ការផ្លាស់ប្តូរពីផលិតកម្មដំឡូងមីបែបប្រពៃណីឬគ្រួសារ ឱ្យទៅជាផលិតកម្មដំឡូងមីបែបពាណិជ្ជកម្ម ,ទី២-ការគាំទ្រដល់អ្នកកែច្នៃផលិតផលដំឡូងមីឱ្យមានសក្តានុពល និងទាក់ទាញវិនិយោគ ដើម្បីកែច្នៃផលិតផលពីដំឡូងមី ដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ និងទី៣- ការលើកកម្ពស់ភាពប្រកួតប្រជែងពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈការជ្រៀតចូល និងចាប់យកចំណែកទីផ្សារ ដោយផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអន្តរវិស័យដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការនាំចេញ»។

ជាងនេះទៅទៀត លោករដ្ឋមន្ដ្រីពាណិជ្ជកម្ម លើកឡើងថា តាមរយៈការវិភាគ ដំណាំដំឡូងមីត្រូវបានគេរកឃើញថា បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ហេតុនេះដើម្បីទាញយកសក្តានុពលនេះ កម្ពុជាគួរតែធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវខ្សែច្រវាក់តម្លៃរបស់ខ្លួនដោយពង្រឹងសមត្ថភាព ដែលមានស្រាប់និងបង្កើតសមត្ថភាពថ្មី ដើម្បីចាប់យកកាលានុវត្តភាពទីផ្សារ ដែលកំពុងរីកចម្រើនសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរួម និងពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងការចូលរួមដើម្បីសម្រេចគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឆ្នាំ២០៣០ និង២០៥០ ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ការប្រមូលផល និងការផ្គត់ផ្គង់មើមដំឡូងមីស្រស់ ចូលទីផ្សារពិភពលោក មានចំនួនរហូតទៅដល់១២លានតោន ដែលជាពិសេសគឺស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត ដែលក្នុងចំណែកនៃការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារទាំងនេះ កម្ពុជាជាប្រទេសផលិតដំឡូងមីដ៏ធំ ដែលស្ថិតនៅលំដាប់ទី៤ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី និងលំដាប់ទី១០នៅក្នុងពិភពលោក។

លោករដ្ឋមន្ត្រី បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា គោលនយោបាយជាតិនេះគឺជាការចាប់ផ្តើមនៃដំណើរថ្មី មួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិ-ពាណិជ្ជកម្ម ដែលនឹងនាំមកនូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមប្រកបដោយបរិយាបន្នដល់កម្ពុជាក្នុងបរិបទប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប និងគាំទ្រដល់ផែនការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅពេលខាងមុខ។

សូមជម្រាបជូនថា ដំឡូងមី បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជននៅតាមទីជនបទ និងបង្កើតការងារថ្មី ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍន៍វិជ្ជាជីវៈនៅក្នុងការដាំដុះ ការប្រមូលផល ការកែច្នៃ សម្រាប់ការនាំចេញ ជាពិសេសវាជាដំណាំកសិ-ពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ការនាំចេញ និងមិនមែនជាអាហារមូលដ្ឋានសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាឡើយ ប៉ុន្តែវាជាដំណាំសំខាន់បំផុតបន្ទាប់ពីស្រូវ ពោត និងស្រូវសាលី ហើយត្រូវបានដាំដុះដោយប្រជាកសិករនៅតាមទីជនបទ និងបានក្លាយទៅជាដំណាំសក្តានុពល ដោយសារតំបន់ដាំដុះ និងបរិមាណ        នៃផលិតផល មានការពង្រីកច្រើនឡើងៗ យ៉ាងឆាប់រហ័ស៕