ក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងារជាមួយសម្ដេច តេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២១លោកស្រី ម៉ារីស ផេន (Marise Payne) បានសង្កេតឃើញថា កម្ពុជាមានការអភិវឌ្ឍន៍ យ៉ាងខ្លាំង លោកជំទាវបានសម្ដែងនូវការអបអរសាទរជូនដល់សម្ដេចតេជោ។

ជាមួយគ្នានោះផងដែរលោកស្រីក៏បានគោរពវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះ វិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការចាក់ស្រោចវ៉ាក់សាំងជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងការចាប់ផ្ដើមឲ្យសិស្ស ចូលរៀនវិញ និងបើកប្រទេសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមបែបកន្លងថ្មី។

លោកស្រីបានសម្ដែងនូវក្តីរីករាយ នូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជាទាំងក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌពហុភាគី។ ក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី លោកជំទាវបានសម្ដែងនូវក្តីរីករាយចំពោះផ្លែផ្កា ដែលទទួលបានពីលទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្ម វិស័យយោធា វិស័យអប់រំ និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ។

ព្រមជាមួយគ្នានោះលោកស្រីបានគោរពជម្រាបជូនសម្ដេចតេជោថា រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីបានសម្រេចផ្ដល់ ជូនកម្ពុជានៅវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ ចំនួន៣លាន២សែន៥ម៉ឺនដូសដែលក្នុងនោះចំនួន១លានដូស នឹងត្រូវប្រគល់ជូនកម្ពុជាមុនបំណាច់ឆ្នាំនេះ ។

ជាការឆ្លើយតប សម្ដេចតេជោ បានមានប្រសាសន៍ថា អូស្ត្រាលី បានជួយកម្ពុជាច្រើន ជាពិសេសលើវិស័យ កសិកម្ម តាមរយៈការបង្កើតវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ បង្កាត់ពូជស្រូវ ដែលហៅកាត់ថា Cadi  លើវិស័យយោធា លើវិស័យអប់រំ តាមរយៈការបើកសាលាភាសានៅកម្ពុជា និងការបើកឲ្យសិស្សកម្ពុជាទៅរៀននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លើវិស័យសុខាភិបាល តាមរយៈការផ្ដល់ជំនួយវ៉ាក់សាំងដល់កម្ពុជា ហើយសម្ដេចបានថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះអូស្ត្រាលីដែលនឹងផ្ដល់អំណោយវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅពេលខាងមុខដល់កម្ពុជា។

សម្ដេចបានមានប្រសាសន៍បន្តថា សម្ដេចមានសុទិដ្ឋិនិយម ក្នុងការបើកប្រទេសដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់ នៅតាមគន្លងថ្មី  ។

ក្នុងក្របខ័ណ្ឌអាស៊ានសម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា សម្ដេចសង្ឃឹមថាអូស្ត្រាលី នឹងចូលរួមជាមួយបណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ដើម្បីឈានឆ្ពោះទៅកាន់ការតភ្ជាប់ អាស៊ានឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមានការកាត់ផ្ដាច់ដោយកូវីត-១៩៕

យោងតាមហ្វេសប៊ុកស្ថានទូតអូស្ត្រាលី ប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៩ កុម្ភៈនេះ បានឲ្យដឹងថា អូស្រ្តាលីគឺជាអ្នកគាំទ្រដ៏សំខាន់ នៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម Khmer Rouge Tribunal (ECCC) ដែលកំពុងជួយធានារកយុត្តិធម៌ ជូនជនរងគ្រោះជាច្រើននៃរបបខ្មែរក្រហម ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ ៨៣ ០០០ នាក់ បានចូលរួមស្តាប់សវនាការ ក្នុងអំឡុងពេលជំនុំជម្រះក្តីថ្មីក្រោយនេះ របស់សាលាក្តី ដែលមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហមពីរនាក់ ត្រូវបានកាត់ទោសពីបទប្រល័យពូជសាសន៍ និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។

ស្ថានទូតបញ្ជាក់ថា «អូស្រ្តាលីនឹងផ្តល់ថវិការហូតដល់ ២ លានដុល្លារអូស្រ្តាលី ក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំ ខាងមុខ តាមរយៈអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីជួយបញ្ចប់ដំណើរការនីតិវិធីច្បាប់ របស់សាលាក្តីខ្មែរក្រហម និងសំខាន់ទៀតនោះគឺដើម្បីគាំទ្រ ដល់បណ្ណសារនិងយន្តការ ផ្សព្វផ្សាយរបស់សហគមន៍។ ការប្តេជ្ញាចិត្តថ្មីនេះធ្វើឡើង ផ្អែកលើការបរិច្ចាគមុនៗ ចំនួនជាង ៤០ លានដុល្លារអូស្រ្តាលី ដល់សាលាក្តី ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ មក ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសអូស្ត្រាលីក្លាយជា ម្ចាស់ជំនួយអន្តរជាតិធំជាងគេលំដាប់លេខបី» ។

ការគាំទ្ររបស់អូស្រ្តាលី ចំពោះសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ដ៏មុតមាំរបស់យើង លើយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ និងភាពជឿជាក់របស់យើងថា តាមរយៈការយល់ដឹង និងការទទួលខុសត្រូវលើអំពើ ដ៏អាក្រក់នៅអតីតកាល យើងអាចធ្វើការជាមួយប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់របស់យើង ដើម្បីធានាថារឿងទាំងនេះ នឹងមិនកើតមានម្តងទៀតឡើយ៕

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួម នៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ បញ្ជាក់ថា ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងរបស់អូស្ត្រាលីនេះ អាចនឹងរួមចំណែកក្នុងការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជូនដល់ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ ១,៥ លាន នាក់។ ការរួមចំណែកនេះ នឹងជួយជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រេចបានកាន់តែឆាប់រហ័ស នូវគោលដៅចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជូនប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យបាន ៨០% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។

ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងនេះ នឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ភាគច្រើន សម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ផ្តល់ជូនប្រជាជនកម្ពុជា និងមួយចំនួនតូចនឹងត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់ ជួយគាំទ្រដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការបែងចែក និងគ្រប់គ្រងវ៉ាក់សាំង, ធានាសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃវ៉ាក់សាំង, និងដើម្បីធានាថា ប្រជាជនកម្ពុជាអាចទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីដំណើរការនៃការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការនេះ។

លោក ផាប្លូ កាង ឯកអគ្គរាជទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា « ក្នុងនាមជាអ្នកជិតខាង និងជាមិត្តដ៏យូរអង្វែងរបស់កម្ពុជាអូស្ត្រាលីមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយក្នុងការគាំទ្រកម្ពុជាក្នុងគ្រាលំបាកនេះ។ អូស្ត្រាលីទទួលស្គាល់ថា គ្មាននរណាម្នាក់មានសុវត្ថិភាពទេ ប្រសិនបើគ្រប់គ្នាមិនទាន់មាន សុវត្ថិភាព ហើយការគាំទ្ររបស់អូស្ត្រាលីនឹងការជួយដល់កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺ-១៩ ជូនប្រជាជន កម្ពុជាបានយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ១.៥ លាននាក់ និងការចាក់វ៉ាក់សាំងដែលទទួលស្គាល់ដោយអង្គការ សុខភាពពិភពលោក នៅកម្ពុជា»។

លោកបន្តថា ត្បិតកម្ពុជាបានចៀសផុតនូវផលប៉ះពាល់សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរពីជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ដោយការផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ជូនប្រជាជានកម្ពុជាឱ្យបានទូទាំងប្រទេស នៅតែជាកត្តាដ៏សំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបង្ការការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នាពេលអនាគត និងការស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។

លោកឯកអគ្គរាជទូត បានបញ្ជាក់ថា ការផ្តល់មូលនិធិសហប្រតិបត្តិការ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាប្រចាំរបស់យើង នឹងផ្តោតលើការគាំទ្រដល់ការឆ្លើយតប ផ្នែកសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាទៅនឹងជំងឺរាតត្បាត ហើយការផ្តល់ជំនួយជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អូស្ត្រាលីសម្រាប់កម្ពុជានេះ នឹងបំពេញបន្ថែមដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងស្តារសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ឡើងវិញ។

ក្នុងឱកាសនោះដែរលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានថ្លែងថា «យើងខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងរបស់អូស្ត្រាលី ដែលឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការដ៏ចាំបាច់របស់ប្រជាជន និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ យើងខ្ញុំសូមសារទររដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនអូស្ត្រាលីចំពោះស្មារតីសាមគ្គីភាពនិងការប្តេជ្ញាចិត្តចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះរួមគ្នា ដែលនាំឱ្យយើងអាចស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងវិបុលភាពរបស់យើងទាំងអស់គ្នាឡើងវិញ»។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា ការផ្តល់ជំនួយជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អូស្ត្រាលីសម្រាប់កម្ពុជានេះ គឺជាជំនួយដែលបន្ថែមលើជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ចំនួន ៦៦ លានដុល្លារអូស្ត្រាលី (ស្មើនឹងប្រមាណ ៥០ លានដុល្លារអាមេរិក) ដែលរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី នឹងផ្តល់ជូនកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ស្ថិតក្រោម ផែនការអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់ឆ្លើយតបនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ កម្ពុជា-អូស្ត្រាលី ដែលបានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តការជាផ្លូវការ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា ការផ្តល់ជំនួយជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អូស្ត្រាលីសម្រាប់កម្ពុជានេះ គឺជាការបង្ហាញជាថ្មី អំពីការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏យូរអង្វែង និងការគាំទ្រប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និងអនាគតដ៏រុងរឿងរបស់កម្ពុជា។ការផ្តល់ជំនួយជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់អូស្ត្រាលីសម្រាប់កម្ពុជានេះ ជាការបំពេញបន្ថែមលើជំនួយជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកម្ពុជានឹងទទួលបានពី COVAX ដែលគ្រោងសម្រាប់ ២០% នៃប្រជាជនកម្ពុជា ដោយឥតគិតថ្លៃ។ រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ក៏បានរួមចំណែកផ្តល់មូលនិធិដល់ COVAX ដែរ៕